انواع ریسک :پایان نامه درباره رقابت در بازار

دانلود پایان نامه

 

انواع ریسک

اساس توسعه مدل قیمت­گذاری دارایی سرمایه­ای ، را مارکوئیتز (1952) و توبین (1958) بنا نهاده­اند نظریه­های اولیه، ریسک یک اوراق بهادار منفرد را ، انحراف استاندارد از بازده­هایش معرفی کردند که به عنوان یک معیار بی ثباتی بازده ارائه می­شد، بدین­گونه که انحراف استاندارد بیشتر ، نشاندهنده ریسک بالاتری است. ویلیام شارپ (1964) و ترینور (1961) و لینتر (1965) و بلک (1977) از جمله محققانی بودند که کوشیدند از نظریه مارکوئیتز برای مکانیزم قیمت­گذاری اوراق بهادار به طور موثری استفاده کنند (لیزنبرگ 1976) . در این تئوری مارکوئیتز فرض خود را بر این گذاشت که سرمایه­گذاران الزاما در پی به حداکثر رسانیدن بازده مورد انتظار نیستند چراکه اگر آنها تنها در پی به حداکثر رسانیدن بازده مورد انتظار بودند ، فقط در یک قلم دارایی که دارای بیشترین بازده مورد انتظار بود سرمایه­گذاری می­کردند.این درحالیست که با یک بررسی اجمالی می­توان به این نتیجه رسید که اکثر سرمایه­گذاران (چه فردی و چه نهادی) معمولا دارای پرتفوی­های سرمایه­گذاری­اند. در توجیه این رفتار می­توان عنوان کرد که سرمایه­گذاران همزمان به دو پدیده ریسک و بازده توجه می­کنند(چارلز پی جونز،ترجمه تهرانی،1386).

بادرنظر گرفتن تئوری پرتفولیو و تئوری قیمت­گذاری داراییهای سرمایه­ای می­توان ریسک کل را به دو بخش ریسک سیستمانیک و ریسک غیرسیستماتیک تقسیم­بندی کرد.

ریسک غیرسیستماتیک + ریسک­­سیستماتیک = ریسک کل

2-4-1-ریسک غیر سیستماتیک

همانطور که بیان شد بخش پیش­بینی نشده بازده ، یعنی بخش ناشی از اخبار غیر مترقبه ،ریسک واقعی هر نوع  سرمایه­گذاری است، ریسک یک دارایی از اخبار غیر مترقبه – اتفاقات پیش بینی نشده ناشی می­شود.نوعی از اخبار غیر منتظره ، ریسک غیر سیستماتیک نامیده می­شود . ریسک غیر سیستماتیک آن است که یک سهم خاص یا سهم گروه کوچکی از شرکتها را تحت تاثیر قرار می­دهد و از طریق تنوع­بخشی می­توان آنرا کاهش داد. از آنجا که این نوع ریسک­ها منحصر به یک شرکت خاص هستند ، گاهی ریسک­های خاص یا منحصر به فرد نامیده می­شوند. از عوامل مهم این ریسک می­توان کالاها و خدمات تولیدی شرکت یا صنعت ، نوع مدیریت ،فعالیت رقبا و ساختار هزینه­های شرکت اشاره کرد ( جهانخانی و شوری،1389)

2-4-2- ریسک سیستماتیک

ريسك سيستماتيك يك ورقه بهادار، ميزان حساسيت و تغيير­پذيري بازده آن ورقه بهادار در مقابل تغييرات بوجود آمده در بازار است . به بيان آماري اين ريسك درجه تغييرات بازده يك دارايي يا سرمايه­گذاري خاص نسبت به تغییرات بازده مجموعه سرمایه­گذاری بازار است و با بتا (β) اندازه­گيري مي­شود به عبارتی ریسک سیستماتیک چگونگی عمل یک سهام را در ارتباط باسهام بازار نشان میدهد و بازده انتظاري دارایی به سطح ریسک سیستماتیک (بتا ) بستگی دارد. به بیانی ساده ، ریسک ­­سیستماتیک یا ریسک غیرقابل کنترل آن بخش از ریسک کل سهام است که ناشی از عوامل بازار بوده و بطور همزمان بر قیمت کل اوراق بهادار تاثیر می­گذارد. این ریسک را از طریق تنوع­بخشی نمی­توان حذف نمود.از عوامل مهم این ریسک می­توان به تحولات سیاسی و اقتصادی ،چرخه­های تجاری ، تورم و بیکاری اشاره کرد. در تحقیقات اخیر از ریسک سیستماتیک تقسیم بندی جدیدی نیز ارائه شده است که عبارت است از ریسک سیستماتیک نامطلوب و ریسک سیستماتیک مطلوب، دسته اول حساسیت بازدهی دارایی سرمایه­ای را هنگامی که بازار رو به پایین است،اندازه گیری می­کند. به عبارت دیگر حساسیت بازدهی دارایی نسبت به بازار فقط در شرایط افت و کاهش بازار اندازه­گیری می شود، دسته دوم حساسیت بازدهی دارایی سرمایه ای را هنگامی که بازار رو به بالا است اندازه گیری می کند(صادقی و همکاران،1389). نمودار زیر تاثیر افزایش تعداد اوراق بهادار (تنوع بخشی) بر ریسک مجموعه­های سرمایه­گذاری نشان داده شده است.

 ریسک غیرسیستماتیک

 

 

ریسک سیستماتیک  به عنوان هدف استراتژیک مستقیما بوسیله ترکیب بدهی به حقوق صاحبان سهام تحت تاثیر قرار می­گیرد.تئوری کلاسیک مالی بیان می­کند به دلیل آنکه سهامداران می­توانند ریسک سیستماتیک را کنترل کنند ،شرکت نباید با ایجاد تنوع در ساختار سرمایه بلند مدت تلاشی در جهت مدیریت ریسک انجام دهد ( همان منبع).

-4-3- ریسکهای ناشی از شرکت

2-4-4- ریسک تجاری

از دیدگاه نظری شرکت دارای مقدار معینی ریسک است که بصورت ذاتی یا فطری در فعالیت­های آن وجود دارد که در اصطلاح به آن ریسک تجاری گویند و یا بعبارتی ریسک تجاری عدم اطمینانی است که بصورت ذاتی در پیش بینی سود عملیاتی شرکت دارد. به عبارتی ریسک تجاری ریسک انفرادی[1]  است. در این رابطه خالص سود عملیاتی پس از کسر مالیات[2] عبارت است سود عملیاتی بعد از کسر مالیات .

پراسد و مریکاس[3] در سال 1984 اینطور بیان کرده­اند که ریسک تجاری شرکت غیر اهرمی را می­توان از طریق انحراف معیار بازده سهام محاسبه کرد(جولای،1388) و با توجه به آن فرمول محاسبه ریسک تجاری با استفاده از رگرسیون بصورت زیر ارائه شد:

Rut = au + βut * Rmt + eu

و متغیرهای مربوط به آن بدین شکل تعریف خواهند شد :

Rut : بازده شرکت غیر اهرمی برای دوره t

βut : ریسک شرکت غیر اهرمی که همان ریسک تجاری است.

Rmt : بازده پرتفوی بازار

au : عرض از مبدا خط رگرسیون.

ریسک تجاری تا حد زیادی به هزینه عملیاتی شرکت نیز وابسته است بطوریکه اگر هزینه­های ثابت بالا باشد ، حتی کاهش اندکی در فروش می­تواند بازده سهام را به میزان زیادی کاهش دهد . بنابراین اگر سایر عوامل ثابت باشند هراندازه که هزینه­های ثابت زیاد باشند ریسک تجاری شرکت بیشتر می­شود .از طرفی اگر شرکت هیچگونه وامی دریافت نکند عدم اطمینان یا ریسک بازده سهام آینده ، ریسک تجاری تلقی می­شود بنابراین میتوان اینطور نتیجه گرفت که ریسک تجاری نه تنها در صنایع مختلف بلکه در شرکتهای فعال در یک صنعت فرق می­کند.

2-4-4-1- عوامل موثر در ریسک تجاری

ریموند پی عوامل موثر در ریسک تجاری را به صورت زیر بیان کرده است :

  • نامطمئن بودن تقاضا : در صورتیکه سایر عوامل ثابت باشند ، هر اندازه که تقاضا برای محصولات شرکت قابل پیش­بینی باشد ، در آن صورت ریسک تجاری بیشتر است.
  • تغییر یا نوسان در قیمت فروش : هر اندازه که نوسان در قیمت فروش بیشتر باشد،ریسک تجاری نیز بیشتر است.
  • تغیییرات در هزینه مواد اولیه
  • قرار گرفتن در معرض ریسک­های خارجی
  • میزان ثبات در هزینه ها : هر اندازه که هزینه­های ثابت شرکت بیشتر باشد ، شرکت در معرض ریسک تجاری بیشتری است بخصوص زمانیکه قیمت فروش محصولات نوسان هم داشته باشد. بعبارتی اگر سایر عوامل ثابت باقی بمانند، هراندازه اهرم عملیاتی شرکتی بیشتر باشد ریسک تجاری نیز بیشتر خواهد بود.
  • توانایی در تعدیل قیمت محصولات با توجه به تغییر در هزینه اقلام ورودی.
  • توانایی در عرضه محصول جدید (به هنگام ) و مبتنی بر مقایسه هزینه و منفعت : شرکتهایی که از فن­آوری پیشرفته استفاده می­کنند بیشتر در معرض ریسک تجاری هستند(جهانخانی،1385).

 

[1]– Stand alone Risk

[2]– Net Operating Profit after Tax (NOPAT)

[3]– Prasede & Merichas

دانلود پایان نامه