تعریف بحران مالی،پایان نامه درمورد بحران مالی

دانلود پایان نامه

بحران مالی

بر طبق پژوهش­های پیشین (آلتمن[1]، 1968؛ كوچرانو همكاران، 2006؛ شارپ و استادنیک، 2007؛ طالب­نیا و همکاران، 2011؛ فدورووا و همکاران، 2013؛ خواجوی و همکاران، 1391؛ ثقفی و محمدی، 1391؛ و منصور­فر و همکاران، 1392) یکی از عواملی که تداوم فعالیت را دچار مشکل می­­کند وجود یا احتمال وجود بحران مالی و ورشکستگی است.

منظور از بحران مالی اختلال­هایی است که در کارکرد نظام­های مالی سازمان رخ می­دهد و موجب آشفتگی اساسی در سازمان از قبیل مفقود شدن اسناد مالی با اهمیت، جعل اسناد مالی، وارد شدن خسارات شدید مالی، اختلاس، محقق­نشدن درآمد­ها، افزایش غیرمترقبه هزینه­ها، از بین رفتن منابع تأمین وجوه، شیوع رشوه و
بلوکه­کردن دارایی­ها می­شود (یاراحمدی­خراسانی، 1384: 45). در ادبیات مالی تعاریف متفاوتی از بحران مالی ارائه شده است. به عنوان نمونه، بحران مالی هر رویداد غیر­منتظره­ای است که سبب اختلال و آسیب جدی مالی، فیزیکی و سرانجام انحلال سازمان و مخدوش­شدن چهره سازمان نزد افکار عمومی می­شود (کاش[2] و دارلینگ[3]، 1998: 179). شالف و همکاران[4](2003) بحران مالی را موقعیتی غیر­عادی می­دانند که خطر فوق­العاده­ای را به شرکت تحمیل می­کند و آثار زیان­بار آن در صورتی که بدرستی مدیریت نشود تمام سازمان را فرا خواهد گرفت و سرانجام منجر به ورشکستگی شرکت خواهد شد (شالف و همکاران، 2003: 29).

از نظر داویس[5](2005) بحران مالی یک اتفاق برنامه­ریزی نشده­ای (اما نه الزاماً غیرمنتظره) است که نیاز به اتخاذ تصمیم­های راهبردی و سریع دارد و اتخاذ تصمیم­های نادرست در این شرایط منجر به وارد شدن آسیب جدی به شرکت خواهد شد (داویس، 2005: 69).

ماده 412 اصلاحیه قانونتجارت مصوب سال 1347، بحران مالی و ورشکستگی را این­طور تعریف کرده است: «ورشکستگی تاجر یا شرکت تجارتی در نتیجه توقف از تأدیه وجوهی که برعهده اوست، حاصل می‏شود. بنابراین ریسک ورشکستگی عبارت است از احتمال اینکه یک تاجر یا شرکت نتواند در آینده وجوهی را که متعهد به پرداخت آن است، پرداخت کند» (منصور، 1379: 61).

برای شناخت بهتر بحران­های مالی، افزون بر تعاریف آن­ها، باید به ویژگی­های مشترک بحران­های سازمانی به شرح زیر نیز توجه کرد (الیوت و همکاران[6]، 2005: 337-336):

  • بحران­ها اکثریت ذینفعان سازمان را تحت تأثیر قرار می­دهد.
  • در زمان بحران فشار زمانی برای پاسخ اضطراری وجود دارد.
  • یک بحران معمولاً از یک اتفاق غیر­منتظره نشأت می­گیرد.
  • بحران شرایط مبهمی را به­وجود می­آورد که عوامل و تأثیرات بحران را نامشخص می­سازد.
  • بحران تهدیدی جدی برای هدف­های راهبردی سازمان است.

با توجه به تعاریف بحران و ویژگی­های ذکر شده در بالا، در این پژوهش شرکت­هایی به عنوان شرکت­های دارای بحران مالی در نظر گرفته ­می­شود که مشمول ماده 141 قانون تجارت شده­اند و بنابراین، می­توان گفت بحران مالی هر رویدادی است که می­تواند شروع شکست یک شرکت یا سازمان باشد.

 

2-2-1-1- دلایل بحران مالی

بحران مالی نشانه­ای از شکست بنگاه اقتصادی است که در این راستا درک صحیح و شناخت دلایل پدیدآورنده بحران مالی به­وسیله مدیریت­مالی شرکت­ها بسیار ضروری و با اهمیت است. اگر مدیران مالی آگاهی کافی از علل و دلایل به­وجود آورنده بحران مالی داشته ­باشند، می­توانند با شناسایی به­موقع علائم بحران مالی در شرکت، قبل از سقوط شرکت، مدیریت را آگاه سازند و راه­کار­های پیش­گیرانه را ارائه کنند (جبارزاده­کنگرلویی و همکاران، 1388: 62).

نیوتن[7] (1998)، دلایل بحران مالی را به­طور کلی به دو دسته دلایل‏ درون­سازمانی و برون­سازمانی تقسیم کرده است. از نظر وی، دلایل برون­سازمانی خارج از کنترل مدیریت و شامل ویژگی­های نظام اقتصادی، رقابت، تغییرات در تجارت و بهبودها و انتقالات در تقاضای‏ عمومی، نوسانات تجاری، تأمین مالی و اتفاقات ناگهانی به شرح زیر است (نیوتن، 1998: 34-33):

  1. ویژگی­های نظام اقتصادی: مدیریت شرکت باید پذیرای تغییرات رخ داده در ساختار اقتصادی باشد.
    شرکت­های بزرگ دارای سازمان هستند اما شرکت­های کوچک­تر بیش­تر در معرض خطر ورشکستگی قرار دارند، چون شرکت­های بزرگ بهتر می‏توانند در شرایط نبود ثبات بازار مقاومت کنند.
  2. رقابت: یکی از دلایل بحران مالی رقابت است. برخی شرکت­ها به دلیل نداشتن توانایی لازم برای تطابق با محیط رقابتی از چرخه رقابت خارج می­شوند که راه­حل تطابق با محیط رقابتی می­تواند مدیریت کارا باشد.
  3. تغییرات در تجارت و بهبودها و انتقالات در تقاضای‏ عمومی: اگر شرکت‌ها از بکارگیری روش­های مدرن و شناخت وسیع و به­موقع خواسته‏های مصرف‏کننده جدید ناتوا­ن­باشند، شکست‏ خواهند خورد.
  4. نوسانات تجاری: مطالعات نشان داده است که ناسازگاری بین‏ تولید و مصرف، ­استخدام نکردن، کاهش در میزان فروش، سقوط قیمت­ها و غیره باعث افزایش تعداد شرکت‌های ورشکسته شده است.
  5. تأمین مالی: مشکلات مرتبط با تأمین مالی، بیشتر از شرایط اقتصادی باعث ورشکستگی شرکت‌های‏ کوچک می‏شود.
  6. اتفاقات ناگهانی: برخی عوامل بسیار فراتر از کنترل شرکت است مانند رویدادهای طبیعی. اتفاقات ناگهانی در همه جوامع صرف نظر از نظام خاص‏ اقتصادی آن­ها دیده می‏شود.

نیوتن (1998)، دلایل درون­سازمانی بحران مالی واحدهای‏ تجاری را عواملی می‏داند که می‏توان با برخی اقدامات واحد ­تجاری‏ از آن­ها جلوگیری کرد. اغلب این عوامل ناشی از تصمیم‌گیری اشتباه است و مسئولیت آن­ را باید به­طور مستقیم متوجه خود واحد تجاری‏ دانست. دلایل درون­سازمانی شامل ایجاد و توسعه بیش از اندازه اعتبار، مدیریت ناکارا، سرمایه ناکافی و خیانت و تقلب به شرح زیر است (نیوتن، 1998: 35-34):

  1. ایجاد و توسعه بیش از اندازه اعتبار: اگر شرکت، اعطای اعتبار به مشتریان را بیش از اندازه توسعه بخشد، در دریافت دیون از بدهکاران دچار مشکل می‏شود.
  2. مدیریت ناکارامد: آموزش کافی­ندیدن، تجربه، توانایی و ابتکار مدیریت، واحد تجاری را در باقی­ماندن در عرصه رقابت و فن­آوری دچار مشکل می‏سازد. بیش­ترین تعداد ورشکستگی‌ها به این دلیل بوده‏اند. نبود همکاری و ارتباط مؤثر مدیریت با افراد حرفه‏ای، واکنش نامناسب و تصمیم­گیری نادرست در مواقع بحران مالی هم در این‏ طبقه قرار می‏گیرد.
  3. سرمایه ناکافی: در صورتی که سرمایه کافی نباشد شرکت ممکن‏ است قادر به پرداخت هزینه‏های عملیاتی و تعهدات اعتباری در سررسید نباشد.
  4. خیانت و تقلب: تعداد اندکی از بحران­های مالی و ورشکستگی‌ها با برنامه‏ریزی، ساختگی و بر اثر تقلب است.

[1] Altman

[2] Kash

[3] Darling

[4] Shaluf et al.

[5] Davies

[6] Elliot et al.

[7] Newton

دانلود پایان نامه