مفهوم انتقال تكنولوژي؛پایان نامه درباره تکنولوژی

دانلود پایان نامه

انتقال تكنولوژي

انتقال تكنولوژي فرايندي است ضروري براي كاربرد و استفاده گسترده از تكنولوژي توسط يك يا چند كاربر. انتقال تكنولوژي خود از شيوه هاي متعددي تشكيل يافته شده است و می‌توان آن را عمده‌ترین شيوه اكتساب تكنولوژي و مباحث مرتبط با آن می‌پردازیم.

هنوز از تكنولوژي هيچ تعريف جامع و قابل قبولي ارائه نشده است. در واقع، از مفهوم انتقال تكنولوژي برداشت‌های مختلفي وجود دارد. بعضي از برداشت‌ها انتقال تكنولوژي را به انتقال دانش تفسير کرده‌اند و برخي ديگر، آن را معادل انتقال سخت افزار و دانش مستتر در آن می‌دانند. براين اساس تعریف‌های گوناگوني از انتقال تكنولوژي مطرح شده است:

  • بنابر تعريف سازمان ملل انتقال تكنولوژي عبارت است از ورود عوامل تكنولوژيك خاص از كشورهاي توسعه يافته به كشورهاي در حال توسعه، تا اين كشورها را به تهيه و به كارگيري ابزارهاي توليدي جديد و گسترش و توسعه ابزارهاي موجود قادر سازد.
  • انتقال تكنولوژي يعني، صدور عوامل تكنولوژيك مشخص از كشورهاي توسعه يافته به كشورهاي در حال توسعه، به گونه اي كه كشورهاي در حال توسعه بتوانند تسهيلات توليدي جديدي ايجاد كنند و به كار اندازند با تسهيلات موجود خود را گسترش دهند.
  • انتقال تكنولوژي، دانش لازم براي طراحي و توليد محصول يا ارائه‌ی خدمات است كه يك سازمان يا يك بخش نگهداري كرده است. تكنولوژي ممكن است در ماشين يا محصولات يا خدمات به كار برده شود (انصاري و زارع، 1388).
  • انتقال تكنولوژي فرايندي است كه باعث شكل گيري جريان تكنولوژي از منبع به دريافت كننده می‌شود. منظور از منبع، همان مالك يا دارنده دانش است و بهره گيرنده چنين دانشي نيز دريافت كننده اطلاق می‌شود. منبع می‌تواند يك فرد، يك شركت يا يك كشور باشد. جين و تريانديس (1990)، انتقال تكنولوژي را فرايند انتقال علم و تكنولوژي از گروهي به فرد يا گروه ديگر (كه از اين دانش در عمل استفاده می‌کنند) می‌دانند. تعريف اداره ملي هوا- فضا (ناسا) از انتقال تكنولوژي بدين مضمون است: فرايندي است كه امكان بهره گيري از تكنولوژي يك سازمان را (كه مطابق با اهداف آن سازمان توسعه يافته) در سازمانهاي ديگر (با اهدافي ديگر)، ميسر می‌سازد (خليل، 1386).
  • به عبارتي ساده انتقال تكنولوژي عبارت است از: توانايي انتخاب، تحصيل، توسعه، پخش و مديريت تكنولوژيكهاي وارداتي يا انتقال يافته به نحوي كه درچارچوب حمايتي نظام R&D كشور وارده كننده قرار گيرد (فرهمند، 1383).
  • انتقال تكنولوژي فرايند پيچيده و دشواري است. خريد و انتقال تكنولوژي بدون مطالعه و بررسي لازم، نه تنها مفيد نخواهد بود، بلكه ممكن است علاوه بر هدر رفتن سرمايه و زمان، به تضعيف تكنولوژي ملي هم بيانجامد. نگاه به انتقال بايد به عنوان فرايندي باشد كه از طريق اين تكنولوژي وارداتي به گونه اي كسب شود كه نه تنها براي توليد محصول به كار گرفته شود، بلكه زمينه اي براي خلق تكنولوژي جديد باشد. انتقال فناوري به دو گونه صورت می‌گیرد: انتقال عمودي و انتقال افقي. در انتقال عمودي يا انتقال تحقيق و توسعه، اطلاعات فني و يافته هاي تحقيقات كاربردي به مرحله توسعه و طراحي مهندسي انتقال می‌یابد و سپس با تجاري شدن تكنولوژي به فرايند توليد وارد می‌شود. در انتقال افقي، تكنولوژي از يك سطح توانمندي در يك كشور به همان سطح توانمندي در محل ديگري منتقل می‌شود. در اين حالت هرچه سطح گيرنده تكنولوژي بالاتر باشد هزينه انتقال تكنولوژي كاهش می‌یابد و جذب آن به صورت موثرتري انجام می‌شود (علي احمدي و توكلي، 1385).

با مطالعه سابقه توسعه كشورهاي در حال توسعه، خصوصاً كشورهاي شرق آسيا ملاحظه می‌شود كه آن‌ها در مسير توسعه خود براي تسريع در حل مشكلات بخش صنعت، بنيان تكنولوژي كشور خود را از طريق انتقال آن از ساير كشورهاي توسعه يافته تقويت كرده و سپس با ايجاد زيربناي اقتصادي مناسب درصدد تقويت مراكز دانشگاهي و پژوهش خود برآمده‌اند. اگر كشورهاي در حال توسعه به عنوان يك راه حل ديگر قصد دارند كه خود دانش‌های علمي و فني ضروري جهت توسعه اقتصادي را بدون بهره گيري از دانشهاي موجود كه نتيجه تحقيقات پژوهشگران و انديشمندان جهان است كسب كنند، اين نه تنها عملي بس مشكل است، بلكه باعث اتلاف غيرمنطقي نيروها می‌شود. به علاوه دستيابي به چنين راه حلي در مدت زماني كه كشورهاي كم رشد جهت رسيدن به توسعه اقتصادي در نظر گرفته‌اند امكان پذير نيست. اگر چنين تفكري در جهان مقبوليت يابد، پيشرفت فني تمام كشورهاي جهان از جمله كشورهاي صنعتي مختل خواهد شد (فرهمند، 1383).

انتقال موفق تكنولوژي نياز به شناخت اهداف صنعت، منابع تكنولوژي، نحوه ابداع و نحوه انتقال، روشهاي انتقال، فاكتورهاي تاثيرگذار، نحوه جذب و نحوه توسعه آن دارد و هريك از آن شناخت‌ها متكي به تخصص ويژه خود است. بدون استفاده از كارشناسان انتقال تكنولوژي و اصول مديريت تكنولوژي، معمولاً عمل انتقال يا اصولاً صورت نمی‌گیرد و يا انتقال تكنولوژي مربوطه به صورت ناقص و نيم بند انجام می‌شود. براي كاستن فاصله تكنولوژي بهترين گزينه است. براي اين كار بايستي به عناصر تشكيل دهنده تكنولوژي توجه كرد.

دانلود پایان نامه