پایان نامه ابعاد شخصیتی مدیران

دانلود پایان نامه

پایان نامه ابعاد شخصیتی مدیران و عملکرد شغلی کارکنان

– مدل پنج عاملی شخصیت

تئوری ها و مدل ها

تئوری آلپرت

آلپرت یکی از وقایع مهم قرن بیستم را کشف شخصیت می داند. به نظر آلپرت برای مطالعه شخصیت بهترین معیار صفت یا ویژگی است، هر چند نباید از اهمیت گرایش، مزاج، خصیصه، تیپ و نگرش غافل شد. ویژگی ها یا صفات، عناصر سازنده و به حرکت درآورنده شخصیت اند و می توان از طریق آن ها افراد را با هم مقایسه کرد. صفات شخصیتی با هم بستگی دارند و با همدیگر عمل می کنند، هر چند برخی از این صفات در فرد برجسته ترند. صفت ویژگی فرد است و صرفا به مشاهده دیگران بستگی ندارد، یعنی وجود این صفت در فرد واقعیت دارد. صفات هر فردی خاص خود او و با وجود تشابه با دیگران منحصر به فرد است. آلپرت 18 هزار واژه در متون انگلیسی پیدا کرده است که صفات را می رسانند. وی صفات فرد را به سه دسته اصلی(محدود، ریشه دار، عمیق، حاکم بر صفات دیگر) مرکزی( سنگ بنای شخصیت، 5 یا 6 صفت فرد) و فرعی ( کم تاثیر در رفتار، نامعلوم برای دیگران) تقسیم می کند(براون و شرمن[1]، 2014).

نظریه هالند( تناسب شخصیت با شغل)

یکی از مدلهای جالب توجه در رفتار سازمانی برای مدیران هگزاگن هالند است(استراک و همکاران[2]، 2013). این نظریه به دنبال این است که بین شخصیت و محیط شغلی تناسب ایجاد کند : چه شخصیت هایی برای چه مشاغلی مناسب اند .

هر شغلی الزامات و نیازمندی های خاصی دارد که جدا از تواناییهای شاغلی که آن را اشغال می کند تعریف شده است . از طرفی گفته شد که شخصیت در درون کودکی شکل می گیرد ؛ بنابراین بسیار کارساز خواهد بود که شخصیت های متناسب با هر شغل شناسایی شوند و تضاد بین ویژگی های شخصیتی و الزامات شغلی به حداقل برسد. (قلی پور، 1390)

هالند شش نوع شخصیت را از هم متمایز می کند :

1- نوع واقع گرا

2- نوع کاوشگر

3- نوع اجتماعی

4- نوع سنت گرا

5- نوع بنیان گذار

6- نوع هنری

 

برای انجام این کار هالند یک پرسشنامه با 160 عنوان شغلی را تهیه کرده است که از طریق آن علاقه یا عدم علاقه شخص به آن مشاغل مشخص می شود. این پرسشنامه تناسب شخصیت فرد با شغل مورد نظر را مشخص می کند. تحقیقات دیگری نیز جوانب محتلف این نظریه و قابلیت به کارگیری آن را در تعیین شغل فرد بررسی کرده اند (قلی پور، 1390)

انتخاب و باقي ماندن افراد در يك شغل به ويژ گي هاي شخصيتي شان و مطابقت آن ها با ويژگي هاي شغل انتخابي بستگي دارد و سازش و هماهنگي بين نوع شخصيت و نوع محيط كار باعث افزايش رضايت شغلي فرد مي شود. شخصيت فرد ابتدا بر شغلي كه انتخاب مي كند، تأثير مي گذارد و سپس بسته به ميزان همخواني ويژگي هاي آن شغل با الگوي شخصيتي اش، فرد حد معيني از رضايت شغلي را تجربه مي كند. افراد تمايل به فعاليت در سازمان هايي را دارند كه اساسنامه آن با شخصيتشان تطابق دارد. به طور مشابه، سازمان ها نيز به دنبال جذب افرادي هستند كه الگوي شخصيتي شان، دستيابي به اهدافشان را بيشتر تضمين مي كند (محسنی تکلو و همکاران، 1391)

شاخص نوع مایرز بریگز:

شاخص نوع مایرز – بریگز ( MBTI) غالب ترین ابزار سنجش شخصیت در جهان است .این ابزار اندازه گیری شخصیت دارای 100 پرسش است که از فرد می پرسد در موقعیت های خاص چه احساسی دارد و یا چگونه عمل می کند. بر اساس پاسخ هایی که افراد به این پرسش ها می دهند به صورت برون گرا یا درون گرا (E-I)، حسی یا شهودی (S-N)، عقلایی یا احساسی (T-F) و قضاوتی یا ادراکی (J-P) طبقه بندی می شوند (قلی پور، 1390)

بسیاری از سازمان های بزرگ و موفق امروزه از MBTI استفاده می کنند. هر چند استفاده از MBTI به عنوان سنجه معتبر برای تحلیل شخصیت بسیار رایج است ولی برخی تحقیقات نشان داده اند که سنجه معتبری نیست (قلی پور، 1390)

 

[1]Brown & Sherman

[2]Strack et al

دانلود پایان نامه