می 6, 2021

اثر تنش خشکی و کود نیتروژن بر عملکرد و میزان اسانس بابونه آلمانی- قسمت ۳

1 min read

جدول ۴-۴- نتایج برهمکنش سطوح مختلف نیتروژن و تنش خشکی بر عملکرد
بابونه در منطقه یاسوج……………………………………………………………………………………………………………..۶۳
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار ۴-۱- اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر عملکرد اقتصادی………………………………… ۶۵
عکس مرتبط با اقتصاد
نمودار ۴-۲- اثر سطوح مختلف نیتروژن بر عملکرد اقتصادی…………………………………………..۶۵
نمودار ۴-۳- برهمکنش سطوح مختلف نیتروژن و تنش خشکی بر عملکرد اقتصادی ……..۶۶
نمودار ۴-۴- اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر عملکرد بیولوژیک…………………………………..۶۷
نمودار ۴-۵- اثر سطوح مختلف نیتروژن بر عملکرد بیولوژیک…………………………………………..۶۸
نمودار ۴-۶- برهمکنش سطوح مختلف نیتروژن و تنش خشکی بر عملکرد بیولوژیک……….۶۸
نمودار ۴-۷- اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر شاخص برداشت…………………………………….۷۰
نمودار ۴-۸- اثر سطوح مختلف نیتروژن بر شاخص برداشت…………………………………………….۷۰
نمودار ۴-۹- برهمکنش سطوح مختلف نیتروژن و تنش خشکی بر شاخص برداشت …………۷۱
نمودار ۴-۱۰- اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر تعداد گل در مترمربع………………………….۷۲
نمودار ۴-۱۱- اثر سطوح مختلف نیتروژن بر تعداد گل در مترمربع………………………………….۷۳
نمودار ۴-۱۲- برهمکنش سطوح مختلف نیتروژن و تنش خشکی
بر تعداد گل در مترمربع……………………………………………………………………………………………………………..۷۳
نمودار ۴-۱۳- اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر وزن هزار دانه……………………………………….۷۵
نمودار ۴-۱۴- اثر سطوح مختلف نیتروژن بر وزن هزار دانه…………………………………………….. ۷۵
نمودار ۴-۱۵- برهمکنش سطوح مختلف نیتروژن و تنش خشکی بر وزن هزار دانه……………………. ۷۶
نمودار ۴-۱۶- اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر ارتفاع ساقه …………………………………………………………۷۷
نمودار ۴-۱۷- اثر سطوح مختلف نیتروژن بر ارتفاع ساقه …………………………………………………………….۷۸
نمودار ۴-۱۸- برهمکنش سطوح مختلف نیتروژن و تنش خشکی بر ارتفاع ساقه……………………….. ۷۸
نمودار ۴-۱۹- اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر سرعت رشد …………………………………………………..۸۰
نمودار ۴-۲۰- اثر سطوح مختلف نیتروژن بر سرعت رشد…………………………………………………………….۸۰
نمودار ۴-۲۱- برهمکنش سطوح مختلف نیتروژن و تنش خشکی بر سرعت رشد ………………………..۸۱
نمودار ۴-۲۲- اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر درصد اسانس…………………………………………………..۸۲
نمودار ۴-۲۳- اثر سطوح مختلف نیتروژن بر درصد اسانس …………………………………………………………..۸۳
نمودار ۴-۲۴- برهمکنش سطوح مختلف نیتروژن و تنش خشکی بر درصد اسانس……………۸۳
اثر تنش خشکی و کود نیتروژن بر عملکرد و میزان اسانس بابونه آلمانی
(Matricaria chamomilla L)
به وسیله­: رحمت اله جهانشاهی
چکیده
هدف از اجرای آزمایش بدست آوردن تأثیر تنش خشکی و سطوح مختلف نیتروژن بر عملکرد و میزان اسانس گیاه بابونه می باشد که با توجه به اینکه تاکنون در این منطقه و مناطق مجاور چنین تحقیقی انجام نگرفته، لذا این تحقیق از این جنبه دارای اهمیت است. آزمایش به صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملاً تصادفی در سال زراعی ۱۳۹۲ در منطقه یاسوج با ۳ تکرار انجام شد، که تیمارهای آزمایش شامل کود نیتروژن در ۳ سطح ( ۰، ۵۰ و ۱۰۰کیلوگرم در هکتار) و تنش خشکی در ۴ سطح ( (شاهد)۰، ۱-بار ، ۳-بارو ۴- بار) بودند. صفات مورد ارزیابی شامل ارتفاع ساقه، تعداد گل در مترمربع، عملکرد گل، عملکرد بیولوژیکی، شاخص برداشت، وزن هزار دانه و سرعت رشد بود. نتایج نشان داد اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر عملکرد اقتصادی، عملکرد بیولوژیک، تعداد گل در مترمربع، وزن هزار دانه و ارتفاع ساقه در سطح احتمال ۱ درصد معنی‌دار گردید و بر شاخص برداشت در سطح احتمال ۵ درصد معنی‌دار گردید و بر سرعت رشد معنی‌دار نگردید. بیشترین میزان عملکرد اقتصادی در تیمار N2S0 (عدم تنش خشکی و مصرف ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن) به میزان ۷/۲۹۳ کیلوگرم در هکتار و کمترین میزان عملکرد اقتصادی در تیمار N0S3 (کاربرد تنش خشکی در سطح ۴- بار و عدم مصرف نیتروژن) به میزان ۳/۱۰۸ کیلوگرم در هکتار به دست آمد. بیشترین میزان وزن هزار دانه در تیمارN2S0 (عدم تنش خشکی و مصرف ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن) به میزان ۹۶/۷ به دست آمد. بیشترین میزان ارتفاع ساقه در تیمار N1S0(عدم تنش خشکی و مصرف ۵۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن) به میزان ۵/۳۳ سانتیمتر و بیشترین درصد اسانس گیاه در تیمار N2S0 به میزان ۷/۰ به دست آمد. با توجه به اینکه بیشترین میزان عملکرد صفات مورد مطالعه در تیمار عدم کاربرد تنش خشکی و مصرف ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن بدست آمد، لذا این تیمار به کشاورزان و کارشناسان توصیه می گردد.
واژه‌های کلیدی: فاکتوریل ، وزن هزار دانه ، ارتفاع ساقه، عملکرد گل، بابونه، یاسوج
فصل اول
کلیات تحقیق
۱-۱- مقدمه
با توجه به اهمیت گیاهان دارویی در تأمین سلامت جامعه و ایجاد تنوع کشت در سیستم های کشاورزی، تحقیق در ارتباط با شناسایی و معرفی گونه های قابل کشت از وظایف محققین به ویژه در مناطق دارای شرایط اقلیمی بحرانی می باشد که می تواند زمینه را برای تهیه داروهای گیاهی از مواد طبیعی و اولیه بابونه در تمام فارماکوپه­های (واژه‌نامه‌های) معتبر جهان به عنوان یک گیاه دارویی مهم شناخته شده و با توجه به کاربرد روزافزون آن در صنایع داروسازی، آرایشی و بهداشتی، عطرسازی و تهیه چاشنی‌های غذایی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است تا آنجا که آن را ستاره گیاهان دارویی نامیده‌اند (بالاز و تیرناد[۱]، ۱۹۹۸). مصرف سالانه بابونه در جهان بیش از چهار هزار تن گل خشک است که به‌طور عمده از کشورهای مجارستان، روسیه، آرژانتین، آلمان، چک، فنلاند، مصر و در سال‌های اخیر از کشور هند تأمین می‌شود (بالاز و تیرناد، ۱۹۹۸).
گیاهان در طی دوران رشد خود با تنش‌های متعدد محیطی مواجه می‌شوند. هر یک از این تنش‌ها می‌توانند بسته به میزان حساسیت و مرحله رشد گونه گیاهی، اثرات متفاوتی بر رشد، متابولیسم و عملکرد آن‌ ها داشته باشند.
خشکی از مهمترین عوامل محیطی کاهش رشد و عملکرد بسیاری از گیاهان زراعی، باغی و دارویی به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک دنیا است (حیدری و همکاران[۲]، ۲۰۰۶). در طی بروز تنش خشکی گیاهان با ذخیره تنظیم کننده‌های اسمزی همانند اسیدهای آمینه، قندها، برخی از یون‌های معدنی، هورمون‌ها و پروتئین‌ها سعی در مقابله با تنش دارند. در بین ترکیبات آلی، پرولین یکی از مهمترین تنظیم کننده‌های اسمزی به شمار می رود (ردی و همکاران[۳]، ۲۰۰۴).
تمایل به تولید گیاهان دارویی و معطر و تقاضا برای محصولات طبیعی به خصوص در شرایط کشت اکولوژیک در جهان رو به افزایش می‌باشد. کشت اکولوژیک گیاهان دارویی کیفیت آن‌ ها را تضمین کرده و احتمال اثرات منفی روی کیفیت دارویی و عملکرد آن‌ ها را نیز کاهش می‌دهد. بررسی انجام شده حاکی از آن است که ساخت مواد مؤثره در گیاهان دارویی تحت تأثیر ژنوتیپ و عوامل محیطی است. (امامی و همکاران ۱۳۸۳، فولستر[۴] ۱۹۹۱)
اهمیت گیاهان دارویی و اهمیت گیاه درمانی مدرن، بسیاری از کشاورزان را به پرورش گیاهان دارویی ترغیب کرده است و افزایش تقاضای بازار باعث شده است که آن‌ ها به تولید گیاهان دارویی روی بیاورند و قطعات پراکنده زمین‌هایشان را که به دلیل اندازه، شکل و نامناسب بودن برای کشت دیگر محصولات به صورت بایر رها شده‌اند به این کار اختصاص دهند (حاج سید هادی و همکاران ۱۳۸۲).
کشت و تولید گیاهان دارویی بدون استفاده از نهاده‌های شیمیایی تضمین کننده و سلامت فرآورده‌های حاصل از آن‌ هاست. مطالعات انجام شده بر روی گیاهان دارویی در اکوسیستم­های طبیعی و زراعی بر این مسئله اذعان می‌کند که استفاده از نظام کشاورزی پایدار بهترین شرایط را برای تولید این گیاهان فراهم می‌کند و حداکثر عملکرد کمی و کیفی در چنین شرایطی حاصل می‌شود (اکبری نیا، ۱۳۸۲ و شریفی عاشور آبادی ۱۳۸۱ داگارو تومار[۵] و ۲۰۰۲).
بابونه با نام علمی (Matricaria spp) گیاهان علفی یک ساله با ارتفاع ۷۰-۱۰ سانتی متر و پایا با ساقه­های افراشته منشعب از خانواده کاسنی (Asteraeeae) می­باشد (امیدبیگی ۱۳۷۹). بابونه یکی از گیاه دارویی مهم در دنیا می‌باشد که توسط انسان شناخته شده است (جمشیدی ۱۳۷۹). سازگاری این گیاه نسبت به انواع خاک‌ها زیاد بوده و می‌تواند در خاک‌های شور قلیایی غیر حاصلخیز و سنگلاخی رشد کند. کاربرد اصلی بابونه در صنایع داروسازی آرایشی بهداشتی می‌باشد. عصاره بابونه به دلیل داشتن آلفا بیزا بولل[۶]، ترانس-فارنسول سیس-بتا-فامصن[۷] و کامازولن دارای خواص درمانی زیادی از جمله خصوصیات ضد میکروب، ضد تورمی و ضد اسپاسم و ضد عفونی کننده داشته و در درمان ناراحتی‌های معده و روده‌ها به کار می رود و همچنین عصاره این گیاه در آرامش سیستم عصبی و کاهش تشنج مؤثر است؛ و از آن در تهیه کمپرس‌ها و درخشان کردن طبیعی موها استفاده می‌شود (امید بیگی ۱۳۷۹).
۱-۲- فرضیه‌ها
۱- تنش خشکی کاهش معنی‌داری بر عملکرد و میزان اسانس بابونه آلمانی دارد.
۲- کاربرد کود نیتروژنه در شرایط مختلف رطوبتی بر عملکرد و درصد اسانس بابونه آلمانی افزایش دارد.
۳- کاربرد همزمان نیتروژن و عدم تنش خشکی سبب عملکرد گیاه بابونه می‌شود.
۱-۳- اهداف تحقیق:
۱- بررسی اثر تنش خشکی بر عملکرد و میزان اسانس بابونه آلمانی.
۲- تعیین مناسب‌ترین تیمار تنش خشکی برای دستیابی به حداکثر عملکرد و میزان اسانس بابونه آلمانی.
۳- تعیین مناسب‌ترین تیمار کودی نیتروژن در شرایط تنش خشکی ( اثر متقابل) برای دستیابی به حداکثر عملکرد و میزان اسانس بابونه آلمانی.
۱-۴- گیاه‌شناسی بابونه
گیاه بابونه با نام علمی Matricaria chamomilla به زبان انگلیسی – و German chamomillaCommon chamomile, نامیده می‌شود.
آن چه در زبان فارسی به نام بابونه خوانده می‌شود عملاً شامل ۳ جنس گیاهی شامل Matricaria spchrysanthemum sp Anthemis sp می‌باشد که هر جنس خود دارای گونه‌های مختلفی می‌باشد. که از جمله آن می‌توان به (A.nobilis (syn): chamamelum nobiliel) اشاره کرد که در فارسی بابونه رومی، بابونه گاوی یا بابونه چشم گاوی نیز خوانده می‌شود.
گونه M.awea که در فارسی به بابونه گاوی و بابونه اروپای و در انگلیسی Golden cotula خوانده می‌شود، گیاهی علفی یک ساله با ساقه‌های افراشته پر شاخه و برگ است. برگ‌ها بدون دم برگ و متناوب هستند، غنچه‌های آن به‌طور مجزا در رأس ساقه و شاخه‌ها ظاهر می‌شوند (زمان، ۱۳۷۰).
رنگ آن‌ ها سبز متمایل به زرد بوده و دارای گرزی مخروطی شکل تو خالی بدون گل‌های کناری و گرد می‌باشد. میوه آن فندقه و تمام گیاه معطر است. موطن اصلی این گیاه آمریکای شمالی و شرق آسیاست. این گیاه می‌تواند در مناطق سردسیری که بابونه معمولی قادر به روئیدن نیست جایگزین خوبی باشد گل‌ها دارای اسانس روغنی ( که مقدار آن کمتر از بابونه واقعی است) تانن­ها، گلوگوزیدها و یک شیره تلخ هستند (زمان ۱۳۷۰) (هانگریو دریپارگ ۱۹۷۹[۸]).
گونه دیگری به نام (syn:M.recutita)(M.chamomilla) که در زبان فارسی به بابونه آلمانی و در زبان آلمانی به نام کامیل و درلاتین به نام فلوس کامومیل و گلاریس معروف است.
بابونه آلمانی گیاهی علفی و یک ساله است. ریشه‌این گیاه مخروطی شکل مستقیم و قوی و کم و بیش سطحی می‌باشد. که پس از کاشت سریع و تقریباً در هر شرایطی استقرار می‌یابد؛ و در اواخر رشد از انشعابات فراوان برخوردار شده است و در لایه‌های سطحی خاک تولید ریشه‌های ظریف، افقی و جانبی می کند (امید بیگی ۱۳۷۹). بابونه نیز مانند بسیاری دیگر از گیاهان تیره مرکبه ابتدا یک مرحله غنچه‌ای (روزت) را می‌گذراند در دوره روزت برگ‌های کوچک در نزدیکی سطح خاک و به حالت خوابیده دیده می‌شود؛ و گیاه به صورت پهن روی زمین قرار می‌گیرد ( جمشیدی ۱۳۷۹).
بابونه گیاهی یک ساله و ایستاده با ریشه‌ای مخروطی شکل، مستقیم، الیافی و قوی کم و بیش سطحی است (امید بیگی ۱۳۸۷). ساقه اصلی بابونه استوانه‌ای شکل، علفی، راست، بدون کرک و صاف می‌باشد. ساقه‌های بابونه دارای شیارهای ظریف و طولی می‌باشد ارتفاع ساقه متفاوت و به عوامل ژنتیکی و شرایط اقلیمی محل رویش بستگی دارد؛ و بین ۵۰ تا ۸۰ cm متفاوت است. برگ‌ها، متقسم، باریک، کشیده نیزه‌ای شکل، صاف و فاقد کرک به رنگ سبز روشن فاقد دمبرگ و به صورت متناوب نسبت به یکدیگر روی ساقه قرار می‌گیرند. گل‌ها در انتهای ساقه اصلی و فرعی ظاهر می‌شوند امید بیگی (۱۳۸۷).
گل آذین به صورت طبق، مانند سایر گل‌های گیاهان تیره کاسنی دارای دو نوع گلچه زبانه‌ای و لوله‌ای می‌باشد. گلچه­های زبانه‌ای سفید رنگ و تعداد آن‌ ها متفاوت است و بین ۱۲ تا ۱۸ عدد می‌باشد. گلچه های لوله‌ای زرد رنگ و دو جنسی بوده که پس از باز شدن استوانه‌ای شکل می‌شوند و در انتهای ساقه قرار دارند (امید بیگی ۱۳۸۷ و دوازده امامی و مجنون حسینی ۱۳۸۷). قسمت میانی گل که مجموعه‌ای از گلچه­های زرد رنگ لوله‌ای می‌باشد توسط ۱۰ تا ۲۰ عدد گلچه های زبانه‌ای سفید رنگ احاطه شده است ( قنواتی ۱۳۸۵ و فوستر ۱۹۹۱).
بخش میانی گل در ابتدای رویش نیمه کروی بوده که با نمو کامل گل‌ها و باز شدن گلچه های لوله‌ای کم و بیش مخروطی شکل حالت کله قندی می‌گیرد و گلبرگ‌ها به سمت پایین قرا می‌گیرد ( اسکات[۹] ۲۰۰۱ و توکلی، همکاران ۱۳۷۰) (امید بیگی ۱۳۷۴). گل‌های بابونه دارای قطر متفاوتی بوده که بستگی به جنس و گونه گیاهی و عوامل محیطی دارد: در شرایطی که گل‌ها کاملاً باز هستند ۲۰-۱۰ میلی‌متر قطر دارند گل‌های بعضی از جنس آنتیس، شباهت زیادی به گل‌های بابونه دارد. قسمت میانی این گل‌ها قبل و بعد از باز شدن به صورت نیمه کروی و مخروطی شکل نمی­گردنند که بدین ترتیب از گل‌های بابونه آلمانی و بابونه مجاز قابل تشخیص می‌باشد. قنواتی (۱۳۸۵) (رز ۱۹۹۲).[۱۰]
میوه بابونه فندقه و به طول ۱ تا ۵/۱ میلی‌متر خاکستری رنگ یا زرد روشن می‌باشد، میوه از دو قسمت تشکیل شده است. یکی شامل دانه که همان بذر می‌باشد و ۲۰ تا ۲۵ درصد میوه را تشکیل می‌دهد. میوه‌ها به‌طور یکنواخت رسیده و در این حالت قسمت فوقانی گل مخروطی شکل و دندانه‌دار می‌شوند. میوه‌ها از قسمت پایین شروع به رسیدن می‌کنند و به تدریج به طرف بالا کامل‌تر می‌شوند (امید بیگی ۱۳۷۹ و فوستر ۱۹۹۱). بذرهای بابونه بین ۲ تا ۳ سال از قدرت رویش مناسب برخوردارند و چنان چه بذرهای این گیاه در شرایط مناسب انبارداری شود ۱ تا ۱۵ سال قدرت رویش خود را حفظ می‌کند (صمصام شریعت ۱۳۷۴، سینگ و همکاران[۱۱] ۱۳۸۲).
۱-۵- منشأ گیاهی بابونه
این گیاه بومی جنوب شرق اروپا و آسیای غربی (منطقه و مدیترانه) می‌باشد. که در مزارع و زمین بایر به صورت خودرو یافت می‌شود اما امروزه در سرتاسر اروپا، آمریکای شمالی و استرالیا بومی شده است. دامنه گسترده‌این گیاه در کشورهای بلژیک، انگلیس، شیلی، فرانسه، مجارستان، لهستان، عراق، مکزیک، پرو، ترکیه، ونزوئلا، ایران، آلمان و … می‌باشد. کشورهای عمده تولید کننده بابونه در سطح تجاری شامل بلغارستان، اوکراین، شمال قفقاز تا جنوب سیبری، آسیا، شمال و جنوب آمریکا، کوبا، برزیل، نیوزلند، جمهوری چک و اسلواکی می‌باشد (جمشیدی ۱۳۷۹، قنواتی ۱۳۸۵، داک ۱۹۸۲).[۱۲]
۱-۶- مراحل رشد و نمو:
رشد و نمو در گیاه فرایندی تجدیدی و پی در پی بوده که با جوانه زدن آغاز تا بلوغ و رسیدن بذر گیاه ادامه خواهد داشت.
طول هر یک از مراحل رشد و زمان وقوع هر کدام توسط عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی مثل مواد غذایی، رطوبت خاک، درجه حرارت، طول روز، تراکم و … تعیین می‌شود (امید بیگی ۱۳۷۴). طول دوره رویشی و زایشی گیاه تعیین کننده عملکرد بیولوژیکی و اقتصادی آن‌ ها بوده است. و اطلاع از زمان و طول مراحل رشد و نمو راهنمای خوبی جهت تأمین و شرایط مطلوب برای گیاه می‌باشد که در نهایت افزایش عملکرد محصول را در پی خواهد داشت. بنابراین مطالعه مراحل نمو در بسیاری از موارد برای مشخص کردن مراحل بحرانی و حساس چرخش رشد و نموی گیاهی و عوامل محیطی می‌باشد (سرمدنیا و کوچکی، ۱۳۷۷، صالح ۱۹۷۲).[۱۳] درجه حرارت هوا علاوه بر این که نقش به سزایی در وقوع مراحل نمو دارد شاخص ثابت و پایداری است، که استفاده از آن به صورت واحد حرارتی با درجه روز رشد یا واحد گرمایی برای تخمین دوره رشد و نمو محصولات توصیه شده است. مراحل رشد و نمو بابونه شامل سبز شدن، روزت، طویل شدن ساقه، پنجه دهی، تشکیل ساقه‌های فرعی، غنچه دهی، گل دهی و رسیدگی بذر می‌باشد.
امید بیگی مراحل نمو را شامل سبز شدن، روزت با تشکیل برگ‌های طوقه‌ای ساقه دهی و طویل شدن آن، تشکیل ساقه‌های فرعی و گل دهی و رسیدگی معرفی کرده است.
سبز شدن گیاهچه های کوچک بابونه تابع درجه حرارت خاک، رطوبت موجود در دسترس بذر و میزان نرمی خاک در لایه‌های خاک می‌باشد. طبق مطالعات انجام شده دمای خاک در سرعت جوانه زنی مؤثر می‌باشد و در کشت‌های تأخیری پائیزی به دلیل دمای پایین هوا و خاک تعداد روز لازم برای جوانه زنی و سبز شدن افزایش می‌یابد (قنواتی ۱۳۸۵، خواجه پور ۱۳۷۹).
طول مرحله روزت در بابونه به گونه گیاهی، طول روز و درجه حرارت بستگی دارد. در درجه حرارت ثابت با افزایش طول روز مدت زمان لازم برای خارج شدن از مرحله روزت و وارد شدن به مرحله ساقه دهی کاهش می‌یابد و با طول روز ثابت با افزایش دما، این مدت ذکر شده کاهش می‌یابد (سالامون[۱۴] ۱۹۹۰ و اسچیلچر [۱۵]۱۹۸۷).
۱-۷- موارد مصرف و خصوصیات دارویی بابونه:
ماده مؤثره گیاهان دارویی وابسته به تیره مرکبیان یا (Asteraceae = compositeae) در صنایع دارویی از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد. این مواد شامل اسانس ها، روغن‌ها، مواد تلخ، مواد موسیلاژی، گلیکوزیدها، آلکالوئیدها، اسیدهای سیلیسیلیک و غیره می‌باشد.
عصاره گیاه بابونه دارای ترکیبات ارزشمندی چون ازولن، کامازولین، آلفابسیابلون اکسید A و B ، سینئول و ماریکارین می‌باشد. (برنارت[۱۶]، ۱۹۸۶)
از جمله مصارف خارجی آن، مصرف به صورت پماد، بخور، غرغره کردن و حمام بابونه اشاره کرد. از جمله مصرف داخلی می‌توان به مصرف چای و جوشانده، قرص و کپسول و شربت اشاره کرد (امید بیگی ۱۳۷۹).
بابونه دارای اثرات ضد التهاب، ضد باکتری و ضد قارچ می‌باشد و علاوه بر رفع التهاب از ایجاد عفونت‌های ثانویه که عامل گسترش ضایعات و تأخیر در بهبود آن‌ ها می‌باشد جلوگیری نمود و باعث تسریع روند بهبود عارضه می‌گردند (سمنانی و همکاران ۱۳۸۱).

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت abisho.ir مراجعه نمایید.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.